“Độ thô” là mức đặc, lợn cợn và kích thước của thức ăn. Việc tăng dần kết cấu giúp bé học cách điều khiển thức ăn trong miệng, phát triển kỹ năng nhai và làm quen với nhiều loại thực phẩm. Không có một ngày cố định áp dụng cho mọi em bé; ba mẹ nên quan sát kỹ năng thực tế thay vì chỉ nhìn vào số tháng tuổi.
Dấu hiệu bé có thể thử kết cấu mới
Giữ đầu và cổ tương đối vững, ngồi thẳng với hỗ trợ phù hợp.
Nuốt thức ăn hiện tại khá thoải mái, ít đẩy toàn bộ thức ăn ra ngoài bằng lưỡi.
Biết đưa đồ vật hoặc thức ăn lên miệng, thể hiện hứng thú khi người khác ăn.
Có thể di chuyển thức ăn trong miệng và bắt đầu thực hiện động tác nhai, kể cả khi chưa có nhiều răng.
Lộ trình tăng độ thô gợi ý
Từ mịn sang đặc hơn: giảm dần lượng nước dùng để xay hoặc nghiền. Món nên bám nhẹ trên thìa thay vì chảy loãng.
Từ đặc sang nghiền dằm: dùng nĩa dằm khoai, bí đỏ, chuối, bơ hoặc rau củ nấu mềm để còn các hạt lợn cợn nhỏ và mềm.
Từ nghiền dằm sang băm nhỏ: tăng từ từ kích thước của thịt, cá đã bỏ xương và rau củ mềm. Mỗi lần chỉ thay đổi một chút để bé có thời gian thích nghi.
Thêm finger food mềm: khi bé sẵn sàng, cho thử miếng thức ăn mềm, hình dạng dễ cầm. Kiểm tra bằng cách bóp giữa hai ngón tay; nếu khó nghiền thì chưa phù hợp.
Nếu bé ọe khi thử thức ăn lợn cợn
Phản xạ ọe có thể xuất hiện khi bé đang học xử lý kết cấu mới. Ọe thường có âm thanh; bé có thể ho, đỏ mặt, chảy nước mắt hoặc đẩy lưỡi ra. Ba mẹ nên bình tĩnh, quan sát sát sao và cho bé thời gian tự xử lý.
Hóc đường thở lại có thể diễn ra im lặng: bé không ho hoặc khó phát ra âm thanh, khó thở, môi hoặc da đổi màu. Đây là tình huống cấp cứu. Người chăm sóc nên học sơ cứu hóc dị vật cho trẻ từ một đơn vị y tế có uy tín và gọi cấp cứu khi cần.
Cách giúp bé làm quen mà không tạo áp lực
Bắt đầu bằng một lượng nhỏ kết cấu mới, bên cạnh món bé đã quen.
Không cố nhét thìa vào miệng hoặc cạo thức ăn trên môi bé.
Cho bé chạm, bóp và khám phá thức ăn; sự lộn xộn là một phần của quá trình học.
Nếu bé liên tục khó chịu, có thể quay lại bước dễ hơn trong vài ngày rồi thử lại với thay đổi nhỏ hơn.
Luôn để bé ngồi thẳng và giám sát trực tiếp; không cho ăn khi nằm, đi lại, ngồi xe đẩy hoặc ô tô.
Khi nào nên hỏi chuyên gia?
Hãy trao đổi với bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên viên âm ngữ trị liệu/nuốt nếu bé thường xuyên ho hoặc sặc khi ăn, nôn nhiều, khò khè sau ăn, bữa ăn kéo dài và căng thẳng, không tăng cân, hoặc không tiến bộ qua nhiều tuần dù đã thử từ từ.
Nội dung này mang tính giáo dục chung, không dùng để chẩn đoán vấn đề nhai nuốt.